ในระบบลำเลียง โซ่ไม่ได้มีหน้าที่เพียงวิ่งไปตามเฟืองเท่านั้นครับ หลายระบบยังต้องใช้ตัวโซ่เป็นจุดยึดแผ่นลำเลียง ถาด กระพ้อ หรือตัวดันสินค้า จึงต้องมี ข้อโซ่ติดปีก เพิ่มเข้ามาเพื่อรองรับการติดตั้งอุปกรณ์เหล่านี้ ข้อโซ่ติดปีกมีให้เลือกหลายลักษณะ เช่น A1, A2, K1 และ K2 รวมถึงแบบที่ผลิตขึ้นตาม Drawing ของเครื่องจักรโดยเฉพาะครับ
ข้อโซ่ติดปีกช่วยงานลำเลียงอย่างไร
ปีกหรือ Attachment จะถูกเพิ่มบริเวณแผ่นข้อของโซ่ เพื่อใช้เป็นจุดยึดกับอุปกรณ์อื่น เช่น แผ่นรองสินค้า ตัวดัน ถัง หรือกระพ้อ
เมื่อโซ่เคลื่อนที่ อุปกรณ์ที่ยึดอยู่กับปีกก็จะเคลื่อนที่ตามไปด้วยครับ จึงพบข้อโซ่ลักษณะนี้ได้บ่อยในสายพานลำเลียงและเครื่องจักรอัตโนมัติ
เพราะต้องเชื่อมต่อกับชิ้นส่วนอื่น ตำแหน่งรู ความสูงของปีก และระยะระหว่างปีกจึงต้องตรงกับเครื่องจักรค่อนข้างมากครับ
A1 และ A2 ต่างกันตรงไหน
ปีกแบบ A จะอยู่ด้านหนึ่งของตัวโซ่ครับ A1 จะมีรูสำหรับยึดหนึ่งตำแหน่ง เหมาะกับงานที่ต้องการจุดยึดไม่ซับซ้อน ส่วน A2 จะเพิ่มเป็นสองรู ช่วยให้สามารถยึดชิ้นส่วนได้สองตำแหน่ง
อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่า A2 จะดีกว่า A1 เสมอไปครับ ต้องเลือกตามลักษณะของอุปกรณ์ที่จะนำมาติดตั้ง รวมถึงระยะและขนาดของรูที่เครื่องจักรกำหนด
K1 และ K2 ใช้ต่างกันอย่างไร
ปีกแบบ K จะมีส่วนยึดออกไปทั้งสองด้านของโซ่ครับ เหมาะกับงานที่ต้องการกระจายน้ำหนักหรือต้องยึดชิ้นส่วนคร่อมตัวโซ่ K1 มีหนึ่งรูต่อด้าน ส่วน K2 มีสองรูต่อด้าน ในระบบที่ใช้โซ่สองเส้นวิ่งคู่กัน การกำหนดตำแหน่งปีกทั้งสองฝั่งยิ่งต้องแม่นยำครับ เพราะหากตำแหน่งไม่ตรงกัน แผ่นลำเลียงอาจเอียง บิด หรือรับแรงไม่เท่ากัน
ข้อโซ่ติดปีกไม่จำเป็นต้องมีทุกข้อ
อีกเรื่องที่มักถูกมองข้ามคือระยะการติดปีกครับ เครื่องจักรบางตัวอาจใช้ปีกทุกข้อ แต่บางระบบอาจติดทุก 2 ข้อ 4 ข้อ หรือเว้นตามจำนวน Pitch ที่กำหนดไว้ ระยะนี้จะขึ้นอยู่กับขนาดของสินค้า น้ำหนัก แผ่นลำเลียง และรูปแบบของเครื่องจักร ดังนั้นหากต้องทำโซ่ใหม่จากตัวอย่างเดิม ควรวัดจำนวน Pitch ระหว่างปีกแต่ละชุดเอาไว้ด้วยครับ
หากต้องสั่งทำ ควรเตรียมข้อมูลอะไรบ้าง
ถ้าเป็น ข้อโซ่ติดปีก แบบพิเศษ การมี Drawing จะช่วยให้ผลิตได้ตรงกับชิ้นงานเดิมมากที่สุดครับ ข้อมูลสำคัญได้แก่ เบอร์โซ่ ระยะพิช รูปแบบปีก ความหนา ขนาดรู ระยะศูนย์กลางรู และระยะห่างระหว่างชุดปีก หากไม่มี Drawing ก็สามารถใช้ชิ้นงานตัวอย่างเป็นข้อมูลอ้างอิงได้ครับ แต่ควรตรวจสอบก่อนว่าชิ้นงานเดิมมีการสึกหรือดัดแปลงมาก่อนหรือไม่
เลือกปีกให้ตรงแบบ ช่วยลดปัญหาตอนประกอบ
การเลือก ข้อโซ่ติดปีก ต้องให้ความสำคัญทั้งตัวโซ่และจุดยึดครับ เพราะแม้โซ่จะถูกเบอร์ แต่ถ้าตำแหน่งปีกหรือรูไม่ตรง ก็อาจไม่สามารถประกอบเข้ากับเครื่องจักรเดิมได้
MSMC สามารถผลิตโซ่ลำเลียงติดปีก A1, A2, K1, K2 รวมถึงโซ่ตามแบบสำหรับงานอุตสาหกรรม หากไม่มี Drawing สามารถนำชิ้นงานเดิมหรือข้อมูลเครื่องจักรมาใช้ประกอบการตรวจสอบได้ครับ